SİBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth), ince bağırsakta normalden fazla sayıda bakterinin bulunması durumudur. Normalde bağırsakta bakterilerin büyük çoğunluğu kalın bağırsakta yaşar. Ancak çeşitli nedenlerle bu bakteriler ince bağırsakta çoğaldığında sindirim ve emilim sorunları ortaya çıkabilir.
SİBO son yıllarda özellikle şişkinlik, gaz ve açıklanamayan sindirim sistemi yakınmaları olan hastalarda daha sık tanınan bir hastalıktır.
SİBO'nun belirtileri kişiden kişiye değişebilir. En sık görülen şikayetler şunlardır:
✅ Karında şişkinlik
✅ Aşırı gaz oluşumu
✅ Karın ağrısı veya rahatsızlık hissi
✅ Geğirme artışı
✅ İshal veya kabızlık
✅ Yemeklerden sonra dolgunluk hissi
✅ Bulantı
✅ Kilo kaybı
✅ Vitamin ve mineral eksiklikleri (özellikle B12 vitamini ve demir)
Belirtiler sıklıkla yemeklerden sonra belirginleşir. Hasta aç olduğunda rahattır.
İnce bağırsaktaki normal temizleme mekanizmalarının bozulması SİBO gelişimine yol açabilir.
Risk faktörleri arasında:
Diyabet
İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS)
Çölyak hastalığı
Crohn hastalığı
Bağırsak ameliyatları
Bağırsak hareketlerinin yavaşlaması
Uzun süreli mide asidi baskılayıcı ilaç kullanımı
Bağırsakta yapısal bozukluklar
yer alır.
Tanıda en sık kullanılan yöntem nefes testidir.
Hasta bazal bir nefes değeri ölçüldükten sonra belirli bir miktar laktüloz içeren sıvıyı içer ve 30 dakika aralıklarla nefes örnekleri alınır. Ölçülen hidrojen ve metan gazlarındaki artış, ince bağırsakta aşırı bakteri çoğalmasını düşündürür.
Gerektiğinde kan testleri, dışkı incelemeleri ve endoskopik değerlendirmeler de yapılabilir.
Tedavi kişiye özel planlanır ve genellikle şu basamakları içerir:
İnce bağırsaktaki aşırı bakteri yükünü azaltmak amacıyla uygulanır.
Bazı hastalarda düşük FODMAP diyeti veya özel beslenme yaklaşımları fayda sağlayabilir.
SİBO'nun tekrar etmesini önlemek için altta yatan hastalıkların kontrol altına alınması önemlidir.
Eksiklik saptanırsa uygun destek tedavileri uygulanır.
Evet. SİBO bazı hastalarda tekrarlayabilen bir hastalıktır. Özellikle altta yatan neden devam ediyorsa yeniden gelişebilir. Bu nedenle sadece bakterilerin azaltılması değil, hastalığa zemin hazırlayan durumların da tedavi edilmesi gerekir.
Aşağıdaki durumlarda gastroenteroloji uzmanına başvurmanız önerilir:
Sürekli şişkinlik ve gaz şikayeti
Nedeni açıklanamayan karın ağrısı
Uzun süren ishal veya kabızlık
Kilo kaybı
Demir veya B12 vitamini eksikliği
İBS tedavisine rağmen devam eden yakınmalar
SİBO, yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilen ancak doğru tanı ve uygun tedavi ile kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Uzun süredir devam eden şişkinlik, gaz ve sindirim sistemi şikayetleriniz varsa, altta yatan nedenlerden biri SİBO olabilir.
Doç. Dr. Bilge Örmeci
Gastroenteroloji Uzmanı
SİBO testi pozitif çıkan hastalarımıza kişiye özel tedavi planlanır. Özel beslenme programlanır. Sindirim sistemi hastalıklarının tanı ve tedavisinde güncel ve bilimsel yaklaşımlar sunuyoruz.
